بلبرینگ قطعه ای مهم و کاربردیست که در اکثر قطعات صنعتی از جمله در خودروها بکار رفته است ، به همین دلیل نام این قطعه برای همه آشناست.  بلبرینگ‌ انواع و کاربردهای مختلفی در ماشین‌ آلات صنعتی دارد البته کارکرد این قطعه در خودرو با ماشین آلات صنعتی دیگر متفاوت است . کلمه بلبرینگ از دو بخش تشکیل شده ، اولی  بال به معنای توپ و دومی بیرینگ یعنی یاتاقان. وظیفه اصلی این قطعه مهم در کاهش اصطکاک بین دو قطعه و جلوگیری از کشیده شدن دو جسم به روی یکدیگر می باشد.

در واقع بلبرینگ یک مدل چرخ‌ دنده بوده که در هر قطعه ای که چرخش داشته باشد باید وجود داشته باشد ، از اسکیت، چرخ ماشین و هواپیما گرفته تا گرامافون و هارد دیسک انواع کامپیوترها. در ادامه این مقاله بطور کامل و تخصصی به بررسی بلبرینگ و انواع آن می پردازیم پس با ما همراه باشید.

جهت سفارش و خرید بلبرینگ چرخ کیاموتورز اینجا ، بلبرینگ چرخ میتسوبیشی اینجا  و بلبرینگ چرخ هیوندای اینجا را کلیک کنید.

فروشگاه سعیدی پارت تامین کننده قطعات اصلی خودروهای  کیاموتورز ، میتسوبیشی و هیوندای

به دلیل نوسانات قیمت ، جهت اطلاع از قیمت دقیق و بروز قطعات با فروشگاه سعیدی پارت تماس بگیرید.

بلبرینگ در خودرو چیست و چه کاربردی دارد؟

بلبرینگ یا بال برینگ  (ball bearing)، به معنی توپ‌های حامل است که یکی از مهمترین اجزای مجموعه چرخ‌ها می باشد. این قطعه یک نوع یاتاق یا چرخ ‌دنده چرخشی یا توپی دوار طور بوده که از یک قطعه فلزی دایره‌ای ، شیار و گوی‌هایی که داخل این شیار قرار دارند تشکیل شده . این قطعه در هر قسمتی از خودرو که می‌چرخد استفاده میشود و کار آن جلوگیری از ایجاد اصطکاک سطوح در حال چرخش است. به عبارت دیگر هدف اصلی بلبرینگ جلوگیری از تماس مستقیم دو سطح فلزی بین دو قطعه در حال چرخش است. این عمل مانع از اصطکاک ، ایجاد گرما و ساییدگی قطعات می شود . همچنین این قطعه با جایگزین کردن حرکت کشویی با نورد اصطکاکی کم ، باعث  کاهش مصرف انرژی می شود . مثلا ، چرخش اجسام سنگین و حرکت آن‌ها مثل چرخ‌های خودرو به کمک بلبرینگ‌ها میسر می‌شود.

بلبرینگ ها که معمولا در مکان هایی که بار وارده کم بوده استغاده میشوند ، باعث کاهش صدای چرخش مجموعه چرخ و متعلقات آن شده و نرمی و سهولت حرکت ماشین می‌شود.

بلبرینگ‌ در بخش های مختلف ماشین که چرخش و احتمال اصطکاک وجود دارد، به کار میرود که شامل موارد زیر است :

  • بلبرینگ دینام
  • بلبرینگ پلوس
  • بلبرینگ گیربکس
  • بلبرینگ فرمان
  • بلبرینگ دنده هرزگرد
  • بلبرینگ چرخ
  • بلبرینگ اکسل

اجزای تشکیل دهنده بلبرینگ

با اینحال که بلبرینگ‌ها قطعات کوچکی هستند اما از اجزای مختلفی تشکیل شده اند که عبارتند از:

  • رینگ یا کنس : بلبرینگ دو رینگ داخلی و خارجی دارد و معمولا از جنس آلیاژهای مقاوم فولاد بوده ، که اجزای دیگر بلبرینگ در دو طرف این رینگ ها قرار دارند.
  • ساچمه یا رول : این قسمت از اجزای غلتکی بلبرینگ بوده و از جنس فولاد است که با چرخش خود باعث حرکت بلبرینگ میشود.
  • قفسه یا کیج : این قطعه که از فیبر، فولاد یا برنج ساخته شده ، قسمتی است که ساچمه‌ها را پوشش داده و علاوه بر اینکه مانع از تماس آن‌ها با هم میشود از حرکت افقی و جانبی ساچمه ها هم جلوگیری میکند.
  • کاسه نمد: این قطعه بین رینگ‌ها و قفسه قرار دارد. ممکن است در هر دو سمت قفسه و بین رینگ داخلی و خارجی  بوده و یا فقط بین رینگ داخلی و قفسه قرار بگیرد. کاسه نمد که عایقی در برابر نفوذ آب به داخل بلبرینگ حساب میشود ، از خروج روغن هیدرولیک داخل کیج‌ها و بین رول‌ها ، به بیرون جلوگیری میکند.

نکته : در برخی شرایط ، بسته به کاربرد بلبرینگ ممکن است این اجزا گفته شده کمتر یا بیشتر شوند. مثلا ممکن است به دو ردیف ساچمه در بعضی موارد نیاز باشد.

بلبرینگ یا رولبرینگ ؟

بیرینگ غلتشی دو عدد رینگ و تعدادی اجزاء غلتنده که در مسیر مشخصی درون رینگ ها حرکت می کنند ، دارند. در واقع  بلبرینگ  یک نوع از بيرينگ های غلتشی میباشند . همه بلبرینگ های استاندارد اجزایی به شکل ساچمه یا رولر استوانه ا‌ی ، رولر سوزنی ، رولر مخروطی ، رولر بشکه ای متقارن یا رولر بشکه ای نامتقارن دارند.

نوع بيرينگ غلتشی ، از روی شکل این اجزاء چرخنده تعیین می شود. مثلا اگر شکل اجزا چرخنده به شکل ساچمه باشد، به آنها بلبرینگ  و اگر شکل اجزاء چرخنده به شکل رول (استوانه یا مخروط) باشد به آن رولبرینگ میگویند.

ساچمه‌ها قطعه اصلی تشکیل دهنده بلبرینگ‌ها هستند و بلبرینگ را به نوعی یاتاقان غلتکی تبدیل می‌کند. به عبارتی مدل ساچمه بلبرینگ تعیین کننده نوع بلبرینگ است و این اشکال مختلف ساچمه ها بر سرعت چرخش ، مقدار تحمل بار، جهت تحمل بار و اندازه بلبرینگ تاثیر میگذارند.  بعضی وقت ها ساچمه‌های بلبرینگ به شکل استوانه ساخته می‌شوند که در این حالت به این بلبرینگ رولبرینگ گفته می‌شود. اجزای چرخشی بلبرینگ‌ها یا همان ساچمه ها در اشکال مختلفی تولید می‌شوند که عبارتند از:

  • گرد
  • استوانه
  • بشکه‌ای
  • مخروطی
  • سوزنی
  • کف گرد مخروطی

ممکن است در بعضی بلبرینگ‌ها برای تحمل بار بیشتر از دو ردیف ساچمه استفاده شود. بعضی اوقات هم برای بلبرینگ‌ها از یک نوع درپوش مخصوص استفاده می‌شود.

انواع رولبرینگ

  • رولبرینگ  استوانه ای ، رولبرینگ استوانه ای کف گرد ، رولبرینگ استوانه ای ضربدری، بیرینگ پرغلتک استوانه ای
  • رولبرینگ سوزنی، رولبرینگ سوزنی با پوسته کشیده شده ، رولبرینگ سوزنی کف گرد
  • رولبرینگ مخروطی (شامل: رولبرینگ های مخروطی تک ردیفه و رولبرینگ های مخروطی دو ردیفه)
  • رولبرینگ بشکه ای، رولبرینگ بشکه ای کف گرد

انواع بار در بلبرینگ‌­ها

همانطور که گفتیم  یکی از مهمترین وظایف بلبرینگ‌ تحمل بار قطعات درحال چرخش و حرکت است. این بارها به چند مدل مختلف به بلبرینگ‌ها فشار وارد میکنند :

  • بار شعاعی : روی رینگ‌ها فشار و نیرو وارد می‌کند.
  • بار محوری : در مرکز یا شفت بلبرینگ‌­ها فشار وارد می‌کند.
  • بار لحظه‌­ای : به صورت گذرا به بدنه بلبرینگ‌ فشار وارد می‌کند.

بلبرینگ‌های خودرو بارهای مختلفی را تحمل میکنند که به آن‌ها بلبرینگ‌ حامل بار مرکب می‌گویند.

انواع بلبرینگ

بلبرینگ­‌ها بر اساس عملکرد و توانایی تحمل بار به چند مدل تقسیم می‌شوند:

  • بلبرینگ شیارعمیق
  • بلبرینگ تماس زاویه­‌ای
  • بلبرینگ کف­گرد (این مدل وع خود به دو دسته یک ­ردیفه و دو­ ردیفه تقسیم می‌شود)
  • بلبرینگ‌های خود تنظیم

مدل‌ها و انواع بلبرینگ‌­های خودرو

بلبرینگ‌ها انواع متفاوتی دارند. اصلی ‌ترین دسته بندی آن‌ها شامل دو نوع بلبرینگ و رولبرینگ میباشد که هر دو در دسته بیرینگ‌ها یا یاتاقان‌های چرخشی قرار دارند.

 دسته بندی‌های دیگری هم برای بلبرینگ‌ها وجود دارد. دسته بندی اول براساس نوع رینگ‌ها و جهت و مدل اعمال فشار بار آن‌هاست که عبارتند از:

  • بلبرینگ­‌های شعاعی
  • بلبرینگ­‌های محوری

دسته ‌بندی دوم بر اساس زاویه حرکت بلبرینگ­‌ها است که عبارتند از :

  • بلبرینگ­‌های تماس زاویه­‌ای
  • بلبرینگ‌­های تماس عمودی

بلبرینگ شعاعی

بلبرینگ‌ شعاعی سرعت تحمل فشار بار خیلی خوبی دارد و به چند دسته تقسیم می‌شوند. ولی از بین انواع بلبرینگ شعاعی فقط در صنعت خودروسازی از بلبرینگ‌ شیارعمیق استفاده میشود .

بلبرینگ شیار عمیق

بلبرینگ شیار عمیق (Deep groove ball bearings)  پرکاربرد ترین نوع بلبرینگ مورد استفاده در صنعت می باشد . بلبرینگ شیار عمیق ساچمه‌های غلتکی دارد که داخل شیارهای هم قطر درون رینگ‌ها قرار می‌گیرند. در واقع شیارهای موجود در رینگ‌­ها سطح تماس ساچمه‌­ها و رینگ­‌ها را زیاد کرده و و توان تحمل بار شعاعی درون آنها را زیاد میکند. همچنین این بلبرینگ قفسه‌هایی از جنس برنج یا پلاستیک دارد که روغن هیدرولیک فضای بین ساچمه‌­ها ، شیارها  و قفسه­‌ها را پر می‌کند. تعداد و اندازه ساچمه­‌ها بر طبق مقدار بار شعاعی تحمیلی و سرعت مورد نیاز در بلبرینگ ، تعیین می‌شود. این مدل بلبرینگ اصطکاک بسیار کمی داشته و سر و صدای کم و ارتعاش کی تولید میکند که این موضوع باعث می شود این قطعه برای برنامه های با سرعت بالا مناسب باشند.

گاهی برای بالا بردن تحمل فشار بار بلبرینگ‌­های شیار عمیق ، دو ­ردیف رینگ و ساچمه بکار میرود . از این مدل  بلبرینگ‌­ در جعبه فرمان ، هرزگرد ، دینام ، چرخ عقب خودروهای سواری و پلوس استفاده میشود .

بلبرینگ شیار عمیق به چهار دسته تقسیم میشود :

·       بلبرینگ شیار عمیق دو ردیفه

·       بلبرینگ شیار عمیق فلنجی لبه دار

·       بلبرینگ شیار عمیق با شیار جازنی

·       بلبرینگ دینام

نکته : این نوع بلبرینگ تعمیر یا روغن کاری دوباره نمی‌شود ولی مزایایی مانند حفظ سرعت ، کاهش چشم گیر اصطکاک و تحمل بار شعاعی بالا را داراست .

بلبرینگ­‌ تماس زاویه ­ای

بلبرینگ­‌های تماس زاویه ای (Angular contact ball bearings) از نظر ساختاری شبیه به بلبرینگ‌های شیارعمیق هستند ولی تنها تفاوتشان این است که حرکت رینگ داخلی و خارجی آنها با هم زاویه نسبی داد و بطور نسبی با هم جابجا می‌شوند. این ویژگی باعث می‌شود تا این بلبرینگ‌­ بتواند بار مرکبی شعاعی و بار محوری را بطور همزمان تحمل کند . بلبرینگ تماس ­زاویه‌ای در تولید گیربکس اتومبیل ها استفاده می‌شود. در این قطعه قدرت تحمل بار محوری با زاویه تماس رینگ داخلی رابطه مستقیم دارد، به این معنی که هر چه زاویه تماس رینگ داخلی بالا برود ، توان تحمل بار بیشتر می‌شود و هر چه این زاویه تماس کم شود ، قدرت تحمل بار شعاعی کمتر می‌شود. همچنین ممکن است در این بلبرینگ دو­ ردیف ساچمه استفاده شود. این بلبرینگ به سه دسته تقسیم میشود :

  • بلبرینگ تماس زاویـــه ایی یک ردیفه
  • بلبرینگ تماس زاویـــه ایی دو ردیفه یا دوبل
  • بلبرینگ تماس زاویـــه ایی چهار نقطه تماس

بلبرینگ خود تنظیم

بلبرینگ­‌­‌ خود تنظیم (Self-aligning ball bearings)  دو ­ردیف ساچمه و یک حلقه مشترک بیرونی دارد.حلقه بیرونی مقعر شکل است و به حلقه داخلی این اجازه را میدهد تا بسته به ناهماهنگی ، خود را هماهنگ کند. حلقه داخلی این قطعه شیارهای عمیقی شبیه به بلبرینگ شیارعمیق دارد. شیارهای موجود در ساچمه‌ها که منحنی شکل هستند در زمان انحراف و راستا نبودن شافت­ها بطور خودکار تنظیم می شوند ، به همین دلیل به آنها بلبرینگ خود تنظیم می گویند. در حقیقت این بلبرینگ که فشار بار شعاعی را تحمل میکند اصطکاک کمتری نسبت به بقیه بلبرینگ­‌ها دارد.

این مدل بلبرینگ خود به سه دسته تقسیم میشود :

·       بلبرینگ خود تنظیم بدون کاسه نمد

·       بلبرینگ خود تنظیم با کاسه نمد در دو طرف بلبرینگ

·       بلبرینگ خود تنظیم با حلقه داخلی عریض

بلبرینگ کف ­گرد

بلبرینگ کف گرد (Thrust ball bearings) ‌­، که یک نوع رولبرینگ محسوب می‌شود ، اصطلاحا به آن‌ها پنجاه و یک هزاری (۵۱۰۰۰) هم می‌گویند و از جنس  فولاد یا برنج می باشد . مهم ترین کاربرد این قطعه ، کاهش اصطکاک بین سطوح فلزی جهت کشیده نشدن سطوح روی هم و کاهش سطح تماس است. این بلبرینگ بار را از لایه خروجی به گوی وارد کرده و سپس به لایه داخلی انتقال میدهد. چون این بلبرینگ ها کروی شکل هستند تماس لایه‌های درونی و بیرونی خیلی کم است به همین علت حرکتی نرم دارند. این بلبرینگ‌ ۵۱۰۰۰ فقط میتواند بار محوری را که از یک یا دو جهت به آن وارد می شود تحمل میکند وهرگز نمیتواند بار شعاعی را متحمل شود.

همپنین این بلبرینگ در دو مدل ساخته شده :

  • بلبرینگ کف گرد یک ردیفه : برای ایجاد موقعیت محوری شافت و تحمل بار یک­ طرفه است و نباید تحت بار شعاعی قرار گیرد.
  • بلبرینگ کف گرد دو ردیفه : میتواند در دو موقعیت محوری و شعاعی قرار بگیرد.

سایر بلبرینگ های مورد استفاده در صنعت

بیرینگ مقطع باریک

بیرینگ مقطع باریک که شبیـــه  بلبرینگ های شیار عمیق است ، ابعاد مقطع شان نسبت به قطرشان خیلی کوچک است به همین دلیل باعث صرفه جویی در فضا و صلبیت و دقت بالا می شود . برخلاف استاندارد همه بیرینگ ها (بلبرینگ ورولبرینگ) که با افزایش قطرشان ، ضخامت آنها هم افزایش می یابد ، تمام اندازه های بیرینگ های مقطع باریک یکسان هستند. بیرینگ های مقطع باریک در صنعت هوا و فضا  فیکسچرهای جوشکاری و ربات های صنعتی استفاده می شوند.

روش کار بلبرینگ

بلبرینگ‌ هر دو نوع بار شعاعی و محوری را میتوانند تحمل کنند . این بار از لایه خارجی به ساچمه ها منتقل شده و به سمت لایه داخلی می ‌رود و بدین گونه فشار ناشی از اصطکاک به رینگ خارجی  وارد می‌شود. نیروی وارد شده به ساچمه‌ها ، بر اثر چرخش آن‌ها کم شده و به رینگ‌ داخلی منتقل میشود. در اصل ساچمه‌های داخل قفسه‌ها که با کمک روغن هیدرولیک داخل بلبرینگ راحت تر حرکت میکنند ، باعث حرکت نرم تر رینگ‌ها شده و در نتیجه چرخش قطعاتی که به بلرینگ‌ها متصل هستند  را ساده ‌تر می‌کند. با این عمل سرعت و توان تحمل بار بلبرینگ عوض میشود.

در بلبرینگ‌هایی که ساچمه غلتکی دارند به علت اینکه سطح  تماس ساچمه ها با رینگ‌ها کوچک است ، سرعت حرکت بالاتر رفته و توان تحمل بار توسط بلبرینگ کم میشود (استقامت کم میشود). ولی برعکس در بلبرینگ‌هایی که ساچمه های استوانه یا بالشتی دارند سرعت کم شده و استقامت بلبرینگ بالا می ‌رود. در بلبرینگ هایی که ساچمه های مخروطی دارند ، سرعت حرکت در یک سمت بیشتر شده و توان تحمل بار در سمت دیگر بلبرینگ زیاد میشود. از این بلبرینگ ها زمانی که به سرعت و مقاومت تفاوت در دو سمت قطعات چرخی نیاز باشد ، استفاده می‌شود.

علائم خرابی بلبرینگ چرخ خودرو

·       قفل شدن لاستیک‌ها

·       لق زدن چرخ‌ها و در بدترین حالت در رفتن چرخ‌ها

·       لرزش فرمان در هنگام رانندگی

·      شنیدن صدای ناهنجار از چرخ خودرو

علت خرابی بلبرینگ چرخ خودرو

  • عبور با سرعت بالا از روی دست اندازها
  • کیفیت نامناسب بلبرینگ
  • نصب نادرست
  • عبور خودرو از آب عمیق
  • رانندگی در جاده‌های ناهموار

همچنین عبور از روی دست‌اندازها با سرعت کم می‌تواند مانع از خرابی  بلبرینگ چرخ‌ها شود.

در آخر توصیه میشود هر دو ماه یک ‌بار چرخ خودرو را چک کنید ، اگر لقی یا صدایی وجود داشت مطمئنا بلبرینگ چرخ خودرو خراب شده و باید به سرعت آن را با مراجعه به یک مکانیک مجرب تعویض کرد.

فروشگاه سعیدی پارت با داشتن بیش از یک دهه تجربه یکی از بزرگترین مراکز ارائه دهنده قطعات و همچنین بلبرینگ خودرو صددرصد اصلی می باشد که در راستای  تامین نیاز شما مشتریان عزیز و جلب رضایت شما  تلاش می‌کند. این فروشگاه به شما عزیزان امکان تجربه  “خرید لوازم یدکی اصلی” با ” نازلترین قیمت بازار و ارسال سریع  را می دهد.

دریافت مشاوره رایگان و خدماتی مانند مرجوعی قطعه در صورت مغایرت با کیفیت تضمین شده توسط فروشگاه سعیدی پارت به خریداران ارائه می‌شود. برای خرید قطعات اصلی جنیون پارت می‌توانید با ما در تماس باشید.

www.Saeediparts.com

Saeedi.parts@

شماره های تماس فروشگاه

۵۰۱ ۹۰۰ ۳۶ – ۰۲۱

۵۰۳ ۹۰۰ ۳۶ – ۰۲۱

۶۹ ۹۴ ۸۱۴ –۰۹۱۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست